🎯 DartPro
خانه › 🟩 مبتدیان و مبانی
1.6 مبتدیان و مبانی[AD] [PK]

قوانین رسمی بازی ۵۰۱

۵۰۱ رایج‌ترین فرمت دارت است: هر بازیکن از ۵۰۱ امتیاز شروع می‌کند، امتیاز هر نوبت از باقی‑مانده کم می‌شود، و برنده کسی است که دقیقاً به صفر برسد و آخرین دارتش یک دبل باشد [PK].

۱. قوانین پایه

قاعده شرح
امتیاز شروع ۵۰۱
دارت در هر نوبت ۳
جهت امتیاز از باقی‑مانده کم می‌شود
شرط برد رسیدن دقیق به صفر
الزام فینیش آخرین دارت باید دبل یا بول داخلی (۵۰) باشد
شروع آزاد (Straight Start) — بدون نیاز به دبل

منبع: WDF Playing Rules rev. 20 🟠 [PK]

🔑 چرا بول داخلی به‑عنوان فینیش پذیرفته است: بول داخلی (۵۰) از نظر فنی «دبل بول خارجی (۲۵)» محسوب می‌شود. قطرش ۶٫۳۵ mm است.

۲. تعیین شروع‑کننده: Bull-off

هر بازیکن یک دارت به سمت بولزآی پرتاب می‌کند؛ نزدیک‑ترین دارت به مرکز، حق شروع را می‌گیرد. در اصطلاح عامیانه «diddle for the middle» نامیده می‌شود.

⚠️ چرا این مهم است: پرتاب نخست مزیت آماری بزرگی می‌دهد. داده‌های PDC 📊 [AD]:

نرخ Hold نرخ Break متناظر شکاف
۵۰٪ ~۳۰٪ ۲۰ واحد
۷۰٪ ~۴۲٪ ۲۸ واحد

و در ۳۴ رویداد Players Championship 2025، هیچ بازیکنی با ۱۰۰+ لگ اکثریت لگ‌هایش را با بریک نبرد.

بنچمارک نخبگان: Littler ۷۴٫۸۳٪ / ۴۶٫۲۴٪ · Humphries ۶۹٫۵۸٪ / ۴۴٫۰۱٪ (DartsOrakel، ۱۲ ماهه).

۳. قاعدهٔ Bust

Bust یعنی نوبتی که نتیجه‑اش نامعتبر است. سه حالت:

حالت مثال نتیجه
امتیاز بیش از باقی‑مانده باقی‑مانده ۳۲، زدید ۴۰ ❌ Bust
رسیدن به ۱ باقی‑مانده ۳۲، زدید ۳۱ ❌ Bust (۱ فینیش‑پذیر نیست)
رسیدن به صفر بدون دبل باقی‑مانده ۳۲، زدید S32 ❌ Bust

پیامد Bust: باقی‑ماندهٔ شما به مقدار ابتدای همان نوبت بازمی‌گردد و نوبت به حریف می‌رسد.

Northern Bust

در برخی لیگ‌های محلی، قاعدهٔ Northern Bust اعمال می‌شود: در صورت Bust، باقی‑مانده به مقدار پیش از دارتی که Bust کرد بازمی‌گردد، نه ابتدای نوبت.

⚠️ پیش از مسابقه بپرسید کدام قاعده اجرا می‌شود — تفاوت عملی قابل توجهی دارد.

۴. چرا رسیدن به ۱ ممنوع است

چون ۱ با هیچ دبلی قابل بستن نیست. کوچک‌ترین دبل، D1 برابر ۲ است. بنابراین باقی‑ماندهٔ ۱ یک بن‑بست است.

از همین منطق، فهرست اعداد Bogey بیرون می‌آید — باقی‑مانده‌هایی که با سه دارت به‑هیچ‑وجه بسته نمی‌شوند:

۱۶۹ · ۱۶۸ · ۱۶۶ · ۱۶۵ · ۱۶۳ · ۱۶۲ · ۱۵۹

بالاترین فینیش سه‑داره ۱۷۰ است (T20-T20-Bull، معروف به "Big Fish"). مقالهٔ ۱.۷ این را کامل بررسی می‌کند.

۵. محاسبهٔ میانگین سه‑داره

$$\text{3DA} = \frac{\text{کل امتیاز}}{\text{دارت پرتاب‑شده}} \times 3$$

⚠️ دو نکتهٔ دقیق در محاسبهٔ رسمی:

مورد قاعده
نوبت Bust به‑عنوان ویزیت کامل (۳ دارت) با امتیاز صفر شمرده می‌شود
دارت‌های پرتاب‑نشده در ویزیت برنده مستثنا می‌شوند

منبع: تعریف استاندارد Three-dart average 🟠 [PK]

مورد دوم مهم است: اگر با دارت اول لگ را ببندید، دو دارت باقی‑مانده در مخرج شمرده نمی‌شوند — و همین میانگین را بالا می‌برد.

مقالهٔ ۱.۱۳ این سنجه را به‑تفصیل بررسی می‌کند.

۶. فرمت مسابقه

اصطلاح معنا
Leg یک بازی کامل ۵۰۱
Set مجموعه‌ای از لگ‌ها (معمولاً بهترین از ۵)
best-of-11 نخستین بازیکنی که ۶ لگ ببرد برنده است
Hold بردن لگی که خودتان شروع کرده‌اید
Break بردن لگی که حریف شروع کرده

📊 بیش از ۹۰٪ مسابقات رتبه‑بندی‑شدهٔ حرفه‌ای best-of-11 هستند [AD].

⚠️ این فرمت بسیار پرنویز است: موردی ثبت شده که بازیکنی با میانگین ۱۵۸٫۶۳ به بازیکنی با میانگین ۷۷٫۰۸ باخته است (مقالهٔ ۵.۳۰).

۷. قوانین اوچی

مؤلفه مقدار
ارتفاع مرکز بول ۱٫۷۳ m
فاصلهٔ افقی اوچی ۲٫۳۷ m
فاصلهٔ قطری ۲٫۹۳ m
ارتفاع لبهٔ اوچی ۲۵–۳۸ mm
طول اوچی ۹۱۵ mm
خط عدم‑تجاوز ۱٫۵ m

⚠️ پا نباید از لبهٔ اوچی جلوتر برود. خم‑شدن به جلو مجاز است تا زمانی که پا روی خط یا پشت آن بماند.

نکتهٔ اصطلاحی: bunting به پرتاب در حالت زانوزده گفته می‌شود — که در قوانین مجاز است اما نادر.

جمع‌بندی

  1. از ۵۰۱ شروع، شمارش معکوس، فینیش دقیق با دبل یا بول داخلی.
  2. شروع آزاد است — نیازی به دبل برای شروع نیست.
  3. Bull-off شروع‑کننده را تعیین می‌کند — و مزیتش بزرگ است (شکاف Hold/Break ۲۰–۲۸ واحد).
  4. سه حالت Bust: امتیاز بیش‑از‑حد، رسیدن به ۱، رسیدن به صفر بدون دبل.
  5. ⚠️ Northern Bust قاعدهٔ متفاوتی است — پیش از مسابقه بپرسید.
  6. در محاسبهٔ 3DA، Bust ویزیت کامل شمرده می‌شود اما دارت‌های پرتاب‑نشدهٔ ویزیت برنده مستثنا‑اند.
  7. بیش از ۹۰٪ مسابقات حرفه‌ای best-of-11 است — فرمتی کوتاه و پرنویز.

❓ پرسش‌های متداول

آیا برای شروع باید دبل بزنم؟ در ۵۰۱ استاندارد خیر — شروع آزاد است. برخی فرمت‌های محلی «Double In» دارند.

اگر به ۱ برسم چه می‌شود؟ Bust — چون ۱ با هیچ دبلی بسته نمی‌شود.

آیا بول داخلی فینیش معتبر است؟ بله — ۵۰ به‑عنوان «دبل ۲۵» محسوب می‌شود.

اگر پایم از خط رد شود؟ پرتاب نامعتبر است. خم‑شدن مجاز است، عبور پا نه.

Northern Bust چیست؟ قاعده‌ای که در آن پس از Bust، باقی‑مانده به وضعیت پیش از دارت خاطی بازمی‌گردد، نه ابتدای نوبت.

چرا میانگین من با اپلیکیشن فرق دارد؟ احتمالاً نحوهٔ شمارش Bust یا دارت‌های پرتاب‑نشده متفاوت است.

📚 منابع

  • WDF Playing Rules rev. 20 🟠 [PK]
  • تعریف استاندارد Three-dart average 🟠 [PK]
  • PDC Stats Analysis (2024, 2025) 📊 [AD]
  • DartsOrakel 📊 [AD]
  • واژه‌نامهٔ استاندارد دارت 🟠 [PK]

🔗 مطالعهٔ بیشتر

جمع‌آوری شده توسط بابک آقایی | بر پایهٔ سیستم مرجع دانش دارت نسخهٔ ۴.۰ | بازبینی: ۱ اوت ۲۰۲۶

→ سیم‌های تختهٔ دارت — ۱٫۲۷ تا ۱٫۸۵ میلی‌متری که بازی اعداد Bogey — هفت عددی که هرگز با سه دارت فینیش نمی‌ ←