آناتومی تختهٔ دارت
تختهٔ استاندارد دارت قطری ۴۵۱ میلیمتر دارد و به شش نوع ناحیهٔ امتیازی تقسیم میشود. کوچکترین آنها — بول داخلی — تنها ۶٫۳۵ میلیمتر قطر دارد، یعنی حدود اندازهٔ یک نخود [PK].
۱. جدول کامل ابعاد
| ناحیه | ابعاد | امتیاز |
|---|---|---|
| بول داخلی (Inner Bull) | قطر ۶٫۳۵ mm | ۵۰ |
| بول خارجی (Outer Bull) | قطر ۱۵٫۹ mm | ۲۵ |
| حلقهٔ ترپل | عرض ۸٫۰ mm | ۳× عدد ناحیه |
| حلقهٔ دبل | عرض ۸٫۰ mm | ۲× عدد ناحیه |
| تک داخلی | بین بول خارجی و ترپل | ۱× عدد ناحیه |
| تک خارجی | بین ترپل و دبل | ۱× عدد ناحیه |
| خارج از حلقهٔ دبل | — | صفر |
| قطر کل تخته | ۴۵۱ mm | — |
منبع: WDF Playing Rules rev. 20 🟠 [PK]
۲. فاصلههای شعاعی از مرکز
| از مرکز تا... | فاصله |
|---|---|
| لبهٔ بول داخلی | ۳٫۱۷۵ mm (نصف ۶٫۳۵) |
| لبهٔ بول خارجی | ۷٫۹۵ mm (نصف ۱۵٫۹) |
| لبهٔ داخلی حلقهٔ ترپل | ۹۹ mm |
| مرکز نوار ترپل | ۱۰۷ mm |
| لبهٔ داخلی حلقهٔ دبل | ۱۶۲ mm |
| مرکز نوار دبل | ۱۷۰ mm |
| لبهٔ بیرونی ناحیهٔ امتیازی | ۱۷۰ mm + نصف عرض دبل |
🔑 نکتهٔ کلیدی برای مبتدیان: فاصلهٔ مرکز تا ترپل ۱۰۷ میلیمتر و تا دبل ۱۷۰ میلیمتر است. یعنی ترپل تقریباً در دو‑سوم راه به‑سمت بیرون قرار دارد، نه در وسط. این تصور غلط رایجی است.
۳. مسئلهٔ سیمها
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| ضخامت سیم | ۱٫۲۷ تا ۱٫۸۵ mm |
| نسبت به عرض نوار ترپل (۸٫۰ mm) | ۱۶٪ تا ۲۳٪ |
⚠️ این عدد را جدی بگیرید: سیمها بین یک‑ششم تا یک‑چهارم عرض نوار ترپل را اشغال میکنند. یعنی حتی یک دارت که «درست» زده شده، شانس غیرصفری برای برخورد به سیم و کمانه دارد (مقالهٔ ۲.۲۵).
تختههای مدرن با سیمهای نازک‑تر و مقطع مثلثی (blade wire) دقیقاً برای کاهش همین مسئله ساخته میشوند.
⚠️ نکتهٔ دقت: عرض «مؤثر» نوار ترپل بسته به نوع سیم میتواند تا حدود ۱۰ mm هم گزارش شود. هنگام مقایسهٔ اعداد از منابع مختلف، نوع سیم را در نظر بگیرید.
۴. چیدمان اعداد
توالی استاندارد (Eiselt-Laporte)، در جهت عقربههای ساعت از بالا:
۲۰ · ۱ · ۱۸ · ۴ · ۱۳ · ۶ · ۱۰ · ۱۵ · ۲ · ۱۷ · ۳ · ۱۹ · ۷ · ۱۶ · ۸ · ۱۱ · ۱۴ · ۹ · ۱۲ · ۵
نکتهٔ طراحی: ۱ و ۵ در دو طرف ۲۰ قرار دارند و ۷ و ۳ در دو طرف ۱۹.
🔑 چرا اینطور چیده شده: طراحی عمداً بالاترین اعداد را کنار پایینترینها گذاشته تا خطای کوچک، هزینهٔ بزرگ داشته باشد. اگر ۲۰ کنار ۱۹ و ۱۸ بود، خطا تقریباً بی‑هزینه میشد. مقالهٔ ۱.۱۸ تاریخچهٔ این چیدمان را بررسی میکند.
۵. چرا ۶۲ ناحیه؟
اگر همهٔ نواحی مجزا را بشمارید:
| گروه | تعداد |
|---|---|
| تکهای داخلی | ۲۰ |
| ترپل | ۲۰ |
| تکهای خارجی | ۲۰ |
| دبل | ۲۰ |
| بول داخلی | ۱ |
| بول خارجی | ۱ |
| خارج از تخته | ۱ |
بسته به آنکه تکهای داخلی و خارجی جدا شمرده شوند یا ادغام، مدلهای ریاضی معمولاً از ۶۲ ناحیهٔ هدف استفاده میکنند [MOD] (مقالهٔ ۵.۱۶).
۶. ابعاد محیطی
| مؤلفه | مقدار |
|---|---|
| ارتفاع مرکز بول از زمین | ۱٫۷۳ m |
| فاصلهٔ افقی اوچی تا تخته | ۲٫۳۷ m |
| فاصلهٔ قطری (بول تا اوچی) | ۲٫۹۳ m |
| ارتفاع اوچی | ۲۵–۳۸ mm |
| طول اوچی | ۹۱۵ mm |
| خط عدم‑تجاوز | ۱٫۵ m |
| فاصلهٔ بول‑به‑بول (دو تخته کنار هم) | ۳ m |
| روشنایی | حداقل ۱۵۰۰ لوکس، حلقوی بدون سایه |
⚠️ مقالهٔ ۱.۱ پنج خطای رایج در منابع فارسی دربارهٔ این اعداد را تصحیح میکند.
۷. آنچه این ابعاد برای شما یعنی
[PK]
| مشاهده | دلالت |
|---|---|
| نوار ترپل تنها ۸ mm است | ⚠️ حرفهایها فقط ۴۰–۴۵٪ ترپل میزنند 📊 — انتظار واقع‑بینانه داشته باشید |
| بول داخلی ۶٫۳۵ mm است | سخت‑ترین هدف تخته |
| بول خارجی ۱۵٫۹ mm است | ۲٫۵ برابر پهن‑تر اما فقط کمی آسان‑تر (مقالهٔ ۲.۲۸) |
| سیمها ۱٫۲۷–۱٫۸۵ mm | کمانه بخشی از بازی است |
| ۱ و ۵ کنار ۲۰ | خطای کوچک، هزینهٔ بزرگ |
جمعبندی
- قطر تخته ۴۵۱ mm و کوچکترین ناحیه (بول داخلی) ۶٫۳۵ mm است.
- حلقهٔ ترپل و دبل هر دو ۸٫۰ mm عرض دارند.
- مرکز تا ترپل ۱۰۷ mm و تا دبل ۱۷۰ mm — ترپل در دو‑سوم راه است، نه وسط.
- سیمها ۱٫۲۷–۱٫۸۵ mm‑اند — ۱۶٪ تا ۲۳٪ عرض نوار ترپل.
- چیدمان عمداً ۱ و ۵ را کنار ۲۰ گذاشته تا خطا پرهزینه باشد.
- مدلهای ریاضی از ۶۲ ناحیهٔ هدف استفاده میکنند.
- ارتفاع ۱٫۷۳ m · فاصله ۲٫۳۷ m · قطری ۲٫۹۳ m — سه عدد کلیدی نصب.
❓ پرسشهای متداول
بول داخلی چقدر است؟ قطر ۶٫۳۵ میلیمتر — امتیاز ۵۰.
حلقهٔ ترپل چقدر پهن است؟ ۸٫۰ میلیمتر؛ عرض مؤثر بسته به نوع سیم تا حدود ۱۰ میلیمتر گزارش میشود.
چرا ترپل از دبل بیشتر امتیاز میدهد؟ چون سه برابر میکند و به مرکز نزدیک‑تر است — T20 برابر ۶۰ است، بالاترین امتیاز تک‑پرتاب.
بالاترین امتیاز یک دارت چیست؟ ۶۰ (T20). بول داخلی ۵۰ است.
آیا همهٔ تختهها یک اندازه‑اند؟ تختههای مسابقاتی طبق WDF استانداردند؛ تختههای تزئینی ممکن است نباشند.
سیم نازک‑تر واقعاً بهتر است؟ از منظر هندسی بله، اما ⚪ نرخ کمانه به تفکیک نوع سیم هرگز اندازهگیری نشده.
📚 منابع
- WDF Playing Rules rev. 20 🟠 [PK]
- Tibshirani, Price & Taylor (2011), JRSS-A 174(1):213–226 🔵 [MOD]
- PDC Stats Analysis (2024, 2025) — نرخ ترپل 📊 [AD]
🔗 مطالعهٔ بیشتر
- ۱.۱ ابعاد استاندارد · ۱.۳ چرا ترپل فقط ۸ میلیمتر است · ۱.۴ نقشهٔ شعاعی · ۱.۵ سیمهای بورد · ۱.۱۸ چرا این چیدمان · ۵.۴ چیدمان بورد
جمعآوری شده توسط بابک آقایی | بر پایهٔ سیستم مرجع دانش دارت نسخهٔ ۴.۰ | بازبینی: ۱ اوت ۲۰۲۶