🎯 DartPro
خانه › 🟪 استراتژی و آنالیتیکس
5.14 استراتژی و آنالیتیکس[MOD] [AD] [GAP]

SPI — شاخص قدرت امتیازگیری

SPI (Scoring Power Index) توان امتیازگیری خالص بازیکن را جدا از مرحلهٔ فینیش می‌سنجد؛ در حالی که میانگین سه‑داره (3DA) این دو مرحلهٔ کاملاً متفاوت را در یک عدد واحد در هم می‌آمیزد و همین آمیختگی، بخش بزرگی از خطای تحلیلی رایج در دارت را می‌سازد [AD].

۱. مسئله‌ای که SPI حل می‌کند

یک لگ دارت از دو رژیم آماری کاملاً متفاوت ساخته شده است:

مرحله ماهیت توزیع خطا
امتیازگیری (۵۰۱ → ~۱۷۰) بیشینه‌سازی امتیاز روی ناحیهٔ بزرگ T20 تقریباً پیوسته، پرتاب‌های متوالی مستقل
فینیش (۱۷۰ → ۰) اصابت به یک نوار ۸ میلی‌متری مشخص دودویی (زد / نزد)، شدیداً وابسته به مسیر

میانگین سه‑داره میانگین حسابی همهٔ این پرتاب‌هاست. نتیجه: بازیکنی که پرقدرت امتیاز می‌گیرد ولی دبل‌ها را از دست می‌دهد، ممکن است میانگین بالاتری از حریفی داشته باشد که برنده شده است. مقالهٔ ۵.۲۳ نشان می‌دهد یک میانگین ۱۵۸٫۶۳ می‌تواند به ۷۷٫۰۸ ببازد [AD] — نهایت این آمیختگی.

۲. تعریف عملیاتی

SPI میانگین امتیاز هر دارت را فقط در بازهٔ امتیازگیری محاسبه می‌کند — یعنی پرتاب‌هایی که در آن‌ها باقی‌مانده بالاتر از آستانهٔ فینیش (به‌طور متعارف ۱۷۰) است:

$$\mathrm{SPI} = \frac{\sum_{i \in S} p_i}{|S|} \times 3$$

که در آن $S$ مجموعهٔ دارت‌های پرتاب‌شده در وضعیت باقی‑ماندهٔ > ۱۷۰ است و $p_i$ امتیاز دارت $i$.

ویژگی 3DA SPI
شامل دارت‌های فینیش ✅ بله ❌ خیر
تحت‌تأثیر شانس دبل زیاد کم
پایداری بین مسابقات متوسط بالا
قابلیت پیش‌بینی نتیجه به‌تنهایی ضعیف متوسط

📊 خانوادهٔ سنجه‌هایی که همین منطق «تفکیک مرحله» را دنبال می‌کنند — REAL Average (مقالهٔ ۵.۱۰)، First Nine (۵.۱۱) و Functional Doubles (۵.۱۲) — همگی نسخه‌هایی از یک ایدهٔ واحد‌اند: میانگین خام، مراحل ناهمگن را با هم جمع می‌بندد.

۳. چرا First Nine جانشین کاملی نیست

First Nine (میانگین نه دارت نخست) رایج‌ترین تقریب موجود از قدرت امتیازگیری است و داده‌اش در همه‌جا در دسترس است:

سنجه Littler Humphries
میانگین کل ۱۰۱٫۱۲ ۹۸٫۶۸
First 9 ۱۱۱٫۱۹ ۱۰۸٫۰۹

منبع: DartsOrakel، پنجرهٔ ۱۲ ماهه [AD]

اما First Nine سه محدودیت دارد:

  1. مرزش زمانی است، نه وضعیتی. اگر بازیکنی در نه دارت نخست ۱۸۰-۱۸۰-۱۴۱ بزند، دارت‌های پایانی آن نوبت عملاً وارد رژیم فینیش شده‌اند.
  2. نمونهٔ کوچک. فقط ۹ دارت در هر لگ؛ SPI معمولاً ۱۲–۱۸ دارت را در برمی‌گیرد.
  3. لگ‌های بلند را نادیده می‌گیرد. بازیکنی که در دارت‌های ۱۰ تا ۲۱ فرو می‌ریزد، در First Nine بی‌عیب به نظر می‌رسد.

۴. تفسیر: SPI بالا + Checkout پایین

ترکیب دو سنجه یک ماتریس تشخیصی چهارخانه‌ای می‌سازد:

Checkout% بالا Checkout% پایین
SPI بالا نخبهٔ کامل (Littler: ۱۱۱٫۱۹ / ۴۳٫۳۴٪) «قربانی کلاسیک» — می‌بازد با میانگین بالاتر
SPI پایین فینیشر مقاوم — لگ‌های بلند را می‌برد نیازمند بازسازی پایه

خانهٔ «قربانی کلاسیک» دقیقاً همان الگویی است که در تحلیل ۵.۲۳ دیدیم. برای این بازیکن، تمرین بیشتر روی T20 بازده منفی دارد؛ زمان تمرین باید به سمت Functional Doubles منتقل شود.

۵. رابطه با مدل گاوسی

از منظر مدل‌سازی، SPI مستقیماً تابعی از انحراف معیار پراکندگی $\sigma$ است [MOD]:

$\sigma$ رفتار بهینه دلالت برای SPI
۰ / ۵ mm هدف‌گیری مرکز T20 SPI بیشینه
۲۶٫۹ mm جابه‌جایی بهینه به T19، نزدیک مرز با ۷ SPI با تغییر هدف حفظ می‌شود
۶۴٫۶ mm پایین‑چپ بولزآی SPI به‌شدت افت می‌کند

پراکندگی حرفه‌ای ≈ ۱۷ mm، تفریحی ≈ ۴۰ mm [MOD]. نکتهٔ حیاتی: بازیکن ضعیف که سرسختانه T20 را هدف می‌گیرد، ۱۰٫۲ امتیاز می‌گیرد — بدتر از پرتاب کاملاً تصادفی که ۱۲٫۸۲ می‌دهد (۳۷۰۶۱۹٫۸۰۷۵ ÷ ۲۸۹۰۰ ≈ ۱۲٫۸۲). یعنی SPI پایین همیشه نشانهٔ ضعف اجرا نیست؛ گاهی نشانهٔ انتخاب هدف نادرست است.

۶. محدودیت‌ها و شکاف پژوهشی

⚪ [GAP] هیچ تعریف استانداردشده و داوری‌شده‌ای از SPI وجود ندارد. آستانهٔ ۱۷۰ قراردادی است؛ برخی تحلیل‌گران ۲۰۰ یا «تا پیش از نخستین تلاش برای دبل» را به کار می‌برند. تا زمانی که مجموعه‌داده‌های مختصاتی در مقیاس بزرگ (برنامهٔ پژوهشی شمارهٔ ۱ در ماتریس بلوغ) منتشر نشود، مقایسهٔ بین‌منبعی SPI معتبر نیست.

⚪ همچنین اثر وضعیت مسابقه (پیش‌بودن یا عقب‌بودن) بر SPI هرگز مدل‌سازی نشده است.

جمع‌بندی

  1. دارت دو بازی است در یک بازی: امتیازگیری پیوسته و فینیش دودویی؛ 3DA این دو را در هم می‌آمیزد.
  2. SPI فقط دارت‌های بالای ۱۷۰ را می‌شمارد و بنابراین از نوسان دبل مصون است.
  3. First Nine تقریبی در دسترس اما ناقص است — مرزی زمانی به‌جای مرزی وضعیتی.
  4. ماتریس SPI × Checkout% تشخیص می‌دهد که زمان تمرین کجا باید صرف شود.
  5. SPI پایین می‌تواند از انتخاب هدف نادرست بیاید، نه صرفاً از لرزش دست — به مدل گاوسی و $\sigma$ خودتان رجوع کنید.
  6. ⚪ تعریف استانداردی وجود ندارد؛ هنگام نقل هر عدد SPI، آستانه و منبع را ذکر کنید.

❓ پرسش‌های متداول

SPI با میانگین سه‑داره چه فرقی دارد؟ میانگین سه‑داره همهٔ دارت‌ها را می‌شمارد، از جمله دارت‌های تلاش برای دبل که امتیاز کمی می‌دهند. SPI فقط دارت‌های مرحلهٔ امتیازگیری را در بر می‌گیرد.

آیا SPI را می‌توانم خودم حساب کنم؟ بله. مجموع امتیاز دارت‌هایی که در آن‌ها باقی‑مانده بیش از ۱۷۰ بوده را بر تعدادشان تقسیم و در ۳ ضرب کنید.

SPI خوب چه عددی است؟ برای بازیکن نخبه، SPI معمولاً چند واحد بالاتر از First Nine او قرار می‌گیرد؛ بنابراین محدودهٔ ۱۰۵–۱۱۵ برای سطح تور واقع‌بینانه است. برای بازیکن باشگاهی، ۶۰–۷۵.

چرا آستانهٔ ۱۷۰؟ چون ۱۷۰ بالاترین فینیش سه‑داره ("Big Fish") است؛ زیر آن، انتخاب هدف دیگر بیشینه‑سازی امتیاز نیست.

آیا SPI پیش‌بینی‌کنندهٔ بهتری از برنده است؟ به‌تنهایی نه. ترکیب سنجه‌های تفکیک‑مرحله‌ای است که کار می‌کند؛ REAL Average پیش‌بینی برنده را ۵۳٪ بهبود می‌دهد [AD].

آیا SPI در نرم‌افزارهای امتیازدهی موجود است؟ به‌طور استاندارد خیر. باید از داده‌های خام پرتاب‌به‌پرتاب محاسبه شود.

📚 منابع

  • DartsOrakel — آمار پنجرهٔ ۱۲ ماههٔ بازیکنان PDC 📊 [AD]
  • PDC Stats Analysis (2024, 2025) 📊 [AD]
  • Tibshirani, Price & Taylor (2011), JRSS-A 174(1):213–226 — مدل گاوسی هدف‌گیری 🔵 [MOD]
  • Haugh & Wang (2022), INFORMS Journal on Computing 34(5):2540–2551 🔵 [MOD]
  • TheDartScout — تحلیل داده‌های مسابقات 📊 [AD]

🔗 مطالعهٔ بیشتر

جمع‌آوری شده توسط بابک آقایی | بر پایهٔ سیستم مرجع دانش دارت نسخهٔ ۴.۰ | بازبینی: ۱ اوت ۲۰۲۶

→ Hold و Break — شاخص روانی‑استراتژیک فرمت‌های کوتاه۱۴ شاخص کلیدی که هر آنالیست دارت باید ردیابی کند ←